Ang tanong na itinapon kay Hesus ay nagpapakita ng isang karaniwang alalahanin noong kanyang panahon. Binalangkas ng mga guro ang mga utos ng Torah at umabot ito sa 613. Ipinaliwanag ni Padre Fernando Armellini, SCJ, na 365 sa mga ito ay mga pagbabawal at 248 naman ang mga positibong tungkulin. Ang kanyang pagninilay sa Ebanghelyo ngayong Linggo ay nagtatampok kung gaano nakakalula ang listahang iyon para sa mga karaniwang tao, na walang sapat na panahon upang pag-aralan ang lahat ng detalye nito.
Matagal nang pinag-uusapan ng mga tao kung alin sa mga utos ang pinakamahalaga at kung paano mabubuod ang lahat. Si Hillel, na nabuhay bago ang panahon ni Hesus, ay sikat sa kanyang pagtugon sa katulad na tanong gamit ang isang mahinahong bersyon ng Golden Rule (Gintong Aral).
Ipinapakita ng mga tala sa Ebanghelyo ni Mateo na ang nagtanong na ito ay kinatawan ng isang pangkat na may galit, na nanaliksik upang mangsubok sa halip na maunawaan si Hesus, kaya’t naging mas matalas ang kanilang usapan. Sumagot si Hesus gamit ang dalawang talata na kabisado ng bawat debotong Hudyo. Ang una ay mula sa Deuteronomio, ang mga salita ng Shema na dinarasal araw-araw at itinatago sa mga phylactery sa braso at noo: ibigin mo ang Panginoon nang buo mong puso, kaluluwa, at pag-iisip. Ang ikalawa ay mula sa Levitico, sa isang bahagi tungkol sa tapat na pakikitungo sa kapwa, kung saan ang “kapwa” ay nangangahulugang kasapi ng komunidad ng tipan.
Magandang binigyang-diin ni Armellini ang mga pangunahing katangian ng unang utos: isang pusong hindi nahahati at hindi lihim na inuuna ang karera o ang pera sa bangko, isang buong buhay na handang mag-alay ng makabuluhang sakripisyo, at isang pag-iisip na aktibong naghahanap sa Diyos sa halip na maligaw sa mga walang kabuluhang bagay. Ang tunay na nagtatangi ay hindi lamang ang pagpili sa mga talatang ito, kundi kung paano sila maingat na pinag-ugnay upang makalikha ng isang makapangyarihan at nakaka-inspirasyong mensahe.
Binibigyang-diin ni Mateo na ipinapatayo ni Hesus ang ikalawang utos sa antas ng una, gamit ang isang salitang Griyego na nagpapahiwatig ng pagkakapantay-pantay sa kahalagahan. Nangangahulugan ito na ang pagmamahal sa taong nasa harap mismo natin ay itinuturing na kasinghalaga ng pagmamahal sa Diyos, kung saan ang buong Kautusan at ang mga propeta ay nakasalalay sa dalawang ito—tulad ng isang pinto na nakasalalay sa mga bisagra nito. Binigyang-diin din sa komentaryo ni Armellini na sa Levitico, ang “kapwa” ay tumutukoy sa isang kababayan sa sariling komunidad, ngunit sa mga Ebanghelyo, ang sakop na ito ay lumalawak upang isama maging ang ating mga kaaway.
Ang sagot ay hindi tungkol sa pagkuha ng maikling daan upang laktawan ang anim na daan at labing-tatlong utos; sa halip, ito ay parang isang susi upang maunawaan ang mga ito. Ang bawat alituntunin ay nakatuon sa kung ito ba ay tumutulong sa atin na lalong mahalin ang Diyos at ang ating kapwa. Ang pamamaraang ito ay nag-aalok sa tagapakinig ng isang bagay na mas simple kaysa sa isang detalyadong plano—isang praktikal na gabay sa araw-araw na magagamit ng kahit sinuman.
Puna ni Papa Francisco kung gaano karaming utos ang nasa likod ng tanong na ito, at ipinahiwatig na itinatalital ng Banal na Kasulatan ang pagmamahal sa Diyos sa konkretong pangangalaga sa balo, sa ulila, at sa dayuhan, sapagkat kung walang pag-ibig, maging ang pagtupad sa maraming tungkulin ay nananatiling walang bunga (tingnan ang Angelus, 29 Oktubre 2017).
Claretian Publications
